X, eski adıyla Twitter, kullanıcıların kısa metinler, görseller, videolar ve bağlantılar paylaştığı, gündemin anlık olarak izlendiği bir sosyal medya platformudur. 2006’da Twitter adıyla kurulan platform 2022’de Elon Musk tarafından satın alındı ve 2023’te adı X olarak değiştirildi. Kullanmak için bir hesap açar, ilgilendiğiniz kişi ve kurumları takip eder, onların paylaşımlarını ana sayfanızda görürsünüz; isterseniz kendi gönderilerinizi yazıp başkalarının gönderilerine yanıt verirsiniz.
X’i Diğer Platformlardan Ayıran Ne?
X’in ayırt edici yanı hız ve açıklıktır. Varsayılan olarak gönderiler herkese açıktır ve takip etmediğiniz kişilerin paylaşımları da karşınıza çıkabilir. Bu yapı, platformu son dakika gelişmelerinin, spor karşılaşmalarının, teknoloji duyurularının ve kamuoyu tartışmalarının ilk yansıdığı yerlerden biri hâline getirmiştir. Kurumlar, gazeteciler, uzmanlar ve kamu kuruluşları duyurularını sıklıkla buradan yapar. Aynı açıklık, doğrulanmamış bilgilerin de hızla yayılmasına yol açar; bu yüzden gördüğünüz her şeye temkinli yaklaşmak gerekir.
Hesap Açma ve Profil Oluşturma
- Uygulamayı resmî uygulama mağazasından indirin ya da platformun web sitesine girin.
- E-posta adresiniz ya da telefon numaranızla kaydolun ve size gönderilen kodu girerek doğrulayın.
- Bir kullanıcı adı seçin. @ işaretiyle başlayan bu ad, sizden bahsedilirken ve profil adresinizde kullanılır.
- Profil fotoğrafı, kapak görseli ve kısa bir tanıtım yazısı ekleyin.
- İlgi alanlarınıza uygun birkaç hesabı takip ederek akışınızı oluşturmaya başlayın.
Görünen adınızı dilediğiniz zaman değiştirebilirsiniz; kullanıcı adı da ayarlardan değiştirilebilir, ancak eski adınızla verilmiş bağlantılar çalışmaz hâle gelir.
Temel Kavramlar
- Gönderi: Eski adıyla tweet. Standart hesaplarda karakter sınırı vardır; ücretli aboneler daha uzun yazabilir.
- Yanıt: Bir gönderinin altına yazdığınız cevap. Yanıtlar zincir hâlinde konuşmalar oluşturur.
- Yeniden gönderme ve alıntı: Bir gönderiyi kendi takipçilerinize olduğu gibi ya da üzerine yorum ekleyerek iletmek.
- Beğeni ve yer işareti: Beğeni kalp simgesiyle verilir. Yer işareti, gönderiyi daha sonra okumak üzere özel olarak kaydeder.
- Etiket (hashtag): # işaretiyle başlayan anahtar kelime; aynı konudaki gönderileri bir araya getirir.
- Bahsetme: Gönderide @kullanıcıadı yazarak bir hesabı konuşmaya dâhil etmek.
- Zincir (flood): Art arda bağlanmış gönderilerle uzun bir konuyu anlatmak.
Ana Sayfa ve Akışı Düzenleme
Ana sayfanın üstünde iki sekme bulunur. “Sana Özel” sekmesi, algoritmanın seçtiği gönderileri gösterir; takip etmediğiniz hesaplar da burada yer alır. “Takip” sekmesi ise yalnızca takip ettiğiniz hesapların paylaşımlarını sıralar. Daha sakin ve denetimli bir deneyim istiyorsanız ikinci sekmeyi kullanın.
Listeler özelliği, hesapları konulara göre gruplamanızı sağlar; örneğin yalnızca teknoloji kaynaklarından oluşan bir liste açıp gündemi oradan izleyebilirsiniz. Arama sayfasındaki gündem bölümü, o an en çok konuşulan konuları gösterir. Bir gönderinin sağ üstündeki menüden “ilgilenmiyorum” seçeneğini kullanmak, önerileri zamanla düzeltir. Haberleri sosyal medyadan izlerken dikkat edilmesi gerekenleri internet haber siteleri ve dijital medyanın rolü yazımızda ele aldık.
Gönderi Paylaşma ve Etkileşim
Gönderi oluşturma düğmesine basıp metninizi yazar, isterseniz fotoğraf, video, GIF ya da anket eklersiniz. Paylaşmadan önce gönderiye kimlerin yanıt verebileceğini sınırlayabilirsiniz. Platformda ayrıca doğrudan mesajlaşma, canlı sesli sohbet odaları ve topluluklar gibi özellikler vardır. Topluluk Notları, yanıltıcı olabilecek gönderilerin altına kullanıcıların bağlam eklemesini sağlayan bir sistemdir; bir gönderinin altında not görüyorsanız okumaya değer.
Platform, mavi onay işareti, daha uzun gönderi, düzenleme ve daha az reklam gibi özellikleri ücretli abonelik kapsamında sunar. Mavi işaretin bugün bir kimlik doğrulaması değil, abonelik göstergesi olduğunu bilmek önemlidir; bir hesabın gerçekliğini yalnızca bu işarete bakarak değerlendirmeyin. Abonelik kapsamı zaman içinde değişebildiği için güncel içeriği platformun kendi sayfasından kontrol edin.
Gizlilik ve Güvenlik Ayarları
Profil menüsünden Ayarlar ve gizlilik bölümüne girerek şu ayarları gözden geçirin (menü adları sürüme göre küçük farklılık gösterebilir):
- İki adımlı doğrulama: Hesabınızı parola dışında ikinci bir adımla koruyun; doğrulama uygulaması kullanmak SMS’e göre daha güvenlidir.
- Gönderileri koruma: Bu seçenek açıldığında paylaşımlarınızı yalnızca onayladığınız takipçiler görür.
- Mesaj izinleri: Kimlerin size doğrudan mesaj atabileceğini sınırlayın.
- Sessize alma ve engelleme: Görmek istemediğiniz hesapları ve kelimeleri akışınızdan çıkarın.
- Konum ve keşfedilebilirlik: Gönderilere konum eklenmesini ve e-posta ya da telefon numaranızla bulunmayı kapatabilirsiniz.
Doğrudan mesajla gelen bağlantılara, ödül vaatlerine ve “hesabınız kapatılacak” uyarılarına karşı dikkatli olun; bunlar hesap çalmanın en yaygın yollarıdır. Böyle bir durumla karşılaşırsanız sosyal medya hesabı çalındığında yapılması gerekenler yazımız yol gösterir. Genel korunma ilkeleri için siber güvenliğin temel kavramları yazımıza, diğer platform rehberleri için internet ve sosyal medya kategorimize bakabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
X’i hesap açmadan kullanabilir miyim?
Hesap olmadan görüntülenebilen içerik oldukça sınırlıdır; arama yapmak, yanıtları okumak ve akışı izlemek için genellikle oturum açmak gerekir.
X ücretli mi?
Hesap açmak, gönderi paylaşmak ve akışı izlemek ücretsizdir. Ücretli abonelik ek özellikler sunar ve zorunlu değildir.
Paylaştığım gönderiyi sonradan düzeltebilir miyim?
Düzenleme özelliği abonelere sunulur ve paylaşımdan sonra sınırlı bir süre için geçerlidir. Ücretsiz hesaplarda hatalı gönderiyi silip yeniden paylaşabilirsiniz.
Kısaca
X, gündemi anlık izlemek ve kısa paylaşımlarla tartışmalara katılmak için kullanılan açık bir platformdur. Hesabı açtıktan sonra iki adımlı doğrulamayı etkinleştirmek, akışı “Takip” sekmesi ve listelerle düzenlemek ve gördüğünüz bilgiyi doğrulamadan paylaşmamak sağlıklı bir kullanımın temelidir.
