PEGI yaş sınırları, bir oyunun içeriğinin hangi yaştan itibaren uygun olduğunu gösteren etiketlerdir. Oyunun ne kadar zor olduğunu ya da hangi yaş grubunun ondan keyif alacağını değil, içinde şiddet, korku, kaba dil gibi unsurların bulunup bulunmadığını anlatır. Kutunun ya da dijital mağaza sayfasının üzerindeki 3, 7, 12, 16 ve 18 rakamları, o oyunun bu yaşın altındaki çocuklar için uygun görülmediği anlamına gelir.
PEGI Nedir?
PEGI, “Pan European Game Information” ifadesinin kısaltmasıdır ve Avrupa genelinde kullanılan oyun derecelendirme sistemidir. Amacı, ebeveynlere ve oyunculara satın alma öncesinde içerik hakkında hızlı ve standart bir bilgi vermektir. Türkiye’de satılan kutulu oyunların çoğunda ve dijital mağazaların önemli bir bölümünde bu etiketleri görürsünüz. Kuzey Amerika’da ESRB, Almanya’da USK gibi farklı sistemler kullanılır; harfleri ve sınırları farklı olsa da mantıkları benzerdir.
Yaş Etiketleri Tek Tek Ne Anlatır?
- PEGI 3: Tüm yaş gruplarına uygun kabul edilen içerik. Korkutucu ses ya da görüntü, kaba dil bulunmaz; şiddet varsa çizgi film tarzında ve çok hafiftir.
- PEGI 7: Küçük çocukları ürkütebilecek sahneler ya da sesler içerebilir. Gerçekçi olmayan, ayrıntısız hafif şiddet kabul edilir.
- PEGI 12: Fantastik karakterlere yönelik biraz daha belirgin şiddet, insan benzeri karakterlere karşı gerçekçi olmayan şiddet, hafif kaba dil ve imalı içerik bulunabilir.
- PEGI 16: Şiddet gerçek hayattakine benzer biçimde gösterilir. Daha sert bir dil, tütün, alkol ya da yasa dışı madde kullanımı gibi temalar yer alabilir.
- PEGI 18: Yetişkinlere yönelik içerik. Ağır ve ayrıntılı şiddet, savunmasız karakterlere yönelik şiddet, yasa dışı madde kullanımının özendirilmesi ya da açık cinsel içerik bu sınıfa girer.
Etiketler renklerle de ayrışır: 3 ve 7 yeşil, 12 ve 16 turuncu, 18 kırmızıdır.
İçerik Tanımlayıcı Simgeler
Yaş etiketi “ne kadar”, simgeler ise “ne tür” sorusunu yanıtlar. Kutunun arkasında ya da mağaza sayfasında yer alan bu küçük simgeler, oyunun o yaş sınırını neden aldığını gösterir.
- Şiddet: Oyunda şiddet sahneleri bulunur; düzeyi yaş etiketine göre değişir.
- Kaba dil: Küfür ya da argo içerir.
- Korku: Ürkütücü ya da rahatsız edici sahneler vardır.
- Kumar: Kumar oynamayı öğreten ya da özendiren unsurlar içerir.
- Cinsellik: Cinsel imalar ya da çıplaklık bulunur.
- Uyuşturucu: Yasa dışı madde, alkol ya da tütün kullanımına yer verilir.
- Ayrımcılık: Belirli gruplara yönelik kalıp yargılar ya da nefret içeren tasvirler vardır.
- Oyun içi satın alma: Gerçek parayla dijital içerik satın alınabilir. Rastgele içerikli ödeme kalemleri varsa bu ayrıca belirtilir.
Derecelendirme Nasıl Belirlenir?
Yayıncı, oyunun içeriğiyle ilgili ayrıntılı bir beyan formu doldurur. Bu beyana göre geçici bir yaş sınırı oluşur, ardından bağımsız inceleme kuruluşları oyunu değerlendirip sonucu doğrular. Dijital mağazalardaki çok sayıda oyun ve uygulama için ise uluslararası derecelendirme kuruluşlarının ortak yürüttüğü, yine beyana dayalı daha hızlı bir süreç işler. PEGI, kriterlerini zaman içinde günceller; güncel ölçütler için kuruluşun resmî sitesi en doğru kaynaktır.
PEGI’nin Göstermediği Şeyler
Etiketi doğru yorumlamak için sınırlarını da bilmek gerekir.
- Zorluk seviyesi: PEGI 3 etiketli bir strateji oyunu, küçük bir çocuk için fazlasıyla karmaşık olabilir.
- Çevrim içi etkileşim: Etiket oyunun kendi içeriğini değerlendirir. Sesli sohbette ya da yazışmalarda diğer oyuncuların söyleyecekleri derecelendirmenin kapsamı dışındadır.
- Oyun süresi ve alışkanlık: Oyunun ne kadar sürükleyici olduğu ya da ne kadar zaman aldığı etiketten anlaşılmaz.
- Kullanıcı üretimi içerik: Oyuncuların kendi haritalarını ve modlarını paylaştığı oyunlarda karşılaşılan içerik, etiketin öngördüğünden farklı olabilir.
Ebeveynler Etiketi Nasıl Kullanmalı?
PEGI bir tavsiyedir; son kararı çocuğunu en iyi tanıyan kişi olarak ebeveyn verir. Aynı yaştaki iki çocuk korku ya da şiddet içeriğine çok farklı tepkiler verebilir.
- Satın almadan önce yaş etiketine ve içerik simgelerine birlikte bakın.
- Oyunun oynanış videolarından birkaç dakikasını izleyin; etiketin neye karşılık geldiğini görmek fikir verir.
- Konsol, bilgisayar ve telefonlardaki ebeveyn denetimlerini kullanın. Bu ayarlarla yaş sınırına göre oyun kısıtlaması, harcama limiti ve ekran süresi belirlenebilir.
- Çevrim içi oyunlarda sohbet ve arkadaşlık ayarlarını gözden geçirin.
- Yasaklamak yerine konuşun; çocuğun neyi neden oynamak istediğini anlamak en etkili yöntemdir.
Yaşa uygun oyun seçimini daha ayrıntılı ele aldığımız çocuklar için güvenli oyun seçme rehberine göz atabilirsiniz. Evde hangi platformun kullanılacağına karar verme aşamasındaysanız oyun konsolu mu oyun bilgisayarı mı karşılaştırmamız, abonelikle oyun oynama modelini merak ediyorsanız bulut tabanlı oyun sistemleri yazımız yardımcı olur. Diğer içeriklerimiz için oyun kategorisini inceleyebilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
PEGI yaş sınırına uymak zorunlu mu?
PEGI esasen bir bilgilendirme ve tavsiye sistemidir. Hukuki bağlayıcılığı ülkeden ülkeye değişir; bu konuda kesin bilgi için ilgili ülkenin resmî kaynaklarına bakmak gerekir. Ev içinde uygulanıp uygulanmayacağı ise ebeveynin kararıdır.
PEGI 18 oyunlar yalnızca şiddet nedeniyle mi bu etiketi alır?
Hayır. Ağır şiddetin yanında açık cinsel içerik ya da yasa dışı madde kullanımının özendirilmesi de bu sınıfa girme nedenidir. Gerekçeyi içerik simgelerinden anlayabilirsiniz.
Mobil oyunlarda da PEGI etiketi var mı?
Bazı uygulama mağazaları Avrupa’da PEGI etiketlerini gösterir, bazıları ise kendi yaş sınıflandırmasını kullanır. Her iki durumda da mağaza sayfasındaki yaş bilgisi ve içerik açıklaması aynı işlevi görür.
Kısaca
PEGI etiketleri oyunun zorluğunu değil, içeriğinin hangi yaşa uygun olduğunu gösterir. Yaş rakamını içerik simgeleriyle birlikte okuyun, çevrim içi etkileşimin kapsam dışında kaldığını unutmayın ve kararı çocuğunuzu tanıyarak verin.
